Alimenty w pytaniach i odpowiedziach

Brak alimentacji po stronie zobowiązanej niestety nadal pozostaje żywym problemem w naszym społeczeństwie. Często dotyka ona boleśnie rodzinę, która nie wie, jak ten problem rozwiązać.

Z tego powodu w ramach prostych pytań i odpowiedzi postaram się przybliżyć niniejszy temat.

1. Czy mogę wystąpić o alimenty na małoletnie dziecko jedynie w sprawie rozwodowej?

Nie - z powództwem o alimenty albo ich podwyższeni można wystąpić w odrębnym postępowaniu. Jeśli jednak w trakcie trwania sprawy o alimenty zostanie przez małżonka złożony pozew o rozwód, to wówczas sprawa o alimenty ulega zawieszeniu.

2. Jaki sąd jest właściwy w sprawie o alimenty?

Zgodnie z art. 32 k.p.c. powództwo o roszczenie alimentacyjne można wytoczyć według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, co oznacza, że w tym wypadku właściwym sądem będzie sąd rejonowy odpowiedni dla miejsca zamieszkania małoletniego albo według miejsca zamieszkania osoby pozwanej – wybór należy do powoda. Pozew składamy do sądu rejonowego (Wydział Rodzinny i Nieletnich).

3. Czy w polskim prawie mogę dochodzić alimentów, gdy moi rodzice nie są w związku małżeńskim?

Tak - alimentacja jest uzależniona od pochodzenia dziecka od rodziców, a nie od zawarcia związku małżeńskiego. Dzieci ze związku małżeńskiego oraz pozamałżeńskie mają w tym zakresie takie same prawa.

4. Kto jest stroną powodową w sprawie o alimenty?

Jeżeli mówimy bezpośrednio o sprawie o alimenty, a nie o dochodzeniu alimentów np. w sprawie rozwodowej, to powodem jest małoletni reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego.

5. Czy dochodzenie alimentów sporo kosztuje?

Nie - strona, która dochodzi alimentów korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych. To zwolnienie obejmuje postępowanie przed sądem oraz potencjalną egzekucję prowadzoną przez komornika sądowego.

6. Co to znaczy, że koszty utrzymania małoletniego dziecka muszą być udokumentowane?

Oznacza to, że należy przedłożyć dowody, które wskazywałyby w jakiej wysokości ponoszone są koszty na utrzymanie dziecka. Będą to wszelkie paragony, potwierdzenia dokonania przelewów, potwierdzenia zapłaty za żywność, ubrania, środki czystości, leki, opiekę medyczną, wydatki związane ze szkoła, książkami i przyborami, korepetycjami, ale też wakacjami lub rozrywką. Do kosztów utrzymania małoletniego wliczamy również koszty utrzymania gospodarstwa domowego.

7. Czy mogę przestać płacić alimenty na dziecko po tym jak osiągnie pełnoletność?

Nie – co do zasady wyrok zasądzający alimenty będzie dalej obowiązywać po ukończeniu 18 lat przez dziecko. Osoba obowiązana powinna wystąpić wtedy do sądu o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny ustał. Warto pamiętać, iż ustanie on jedynie w sytuacji, gdy dziecko będzie utrzymywać się samodzielnie i ukończyło już wymagane szczeble edukacji, z pomocą których uzyskało np. określony zawód.

Sankcja kredytu darmowego

Ostatnie lata obfitowały w spory sądowe między „Frankowiczami” a bankami, które zmieniły ogólne spojrzenie na umowy kredytowe zawierane przez konsumentów. Chociaż niektóre instytucje prawne funkcjonowały w systemie prawnym już wcześniej to jednak od niedawna Sądy coraz śmielej weryfikują postanowienia umowne, a ewentualne nieprawidłowości są dla stron brzemienne w skutki. Na szczególnie korzystne następstwa mogą liczyć konsumenci – bez względu na walutę, w której wzięli kredyt.

Konsument ma bowiem prawo do kompletnej i jednoznacznej informacji w sprawach mających istotne znaczenie dla zabezpieczenia jego interesu prawnego w warunkach globalizacji (masowości) obrotu prawnego i wielości ofert na rynku, które nie zawsze posługują się prawdziwymi i pełnymi informacjami, a niekiedy wprowadzają w błąd lub w sposób ukryty godzą w indywidualny i zbiorowy interes konsumentów. Stąd obligatoryjne postanowienia umowy o kredyt konsumencki (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim, Dz.U. Nr 100, poz. 1081 ze zm.) powinny być w umowie uzgodnione wyraźnie, wyczerpująco i bezpośrednio, a nie przez odesłanie do informacji zawartych we wzorcach umownych, regulaminach lub inaczej nazwanych ogólnych warunkach stosowanych przy zawieraniu umów kredytowych (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. III SK 7/06, Legalis nr 84146).

Niektóre wady umów będą dawały możliwość skorzystania z tzw. sankcji kredytu darmowego. Sankcja kredytu darmowego jest prawem konsumenta do zamiany kredytu na bezkosztowy w przypadkach, kiedy kredytodawca dopuścił się praktyk wymienionych w art. 45 pkt 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Zatem pierwszym warunkiem do skorzystania z powyższej sankcji będzie posiadanie kredytu konsumenckiego a contrario nie może być to kredyt zaciągnięty na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także nie mogą być to kredyty hipoteczne. Zasadniczo wartość kredytu konsumenckiego nie może też przekroczyć 255 500 zł. A jakie wady pozwalają na uzyskanie kredytu bez dodatkowych kosztów? Najczęściej wskazuje się na:

  • brak pisemnej formy umowy kredytowej;
  • pominięcie w treści umowy o kredyt konsumencki elementów takich jak: wskazanie konsumenta i danych kredytodawcy i pośrednika kredytowego, rodzaju kredytu, czasu obowiązywania umowy, całkowitej kwoty kredytu, terminów i sposobu wypłaty kredytu, stopy oprocentowania (plus warunków jej zmiany), RRSO, całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta wraz z założeniami użytymi do obliczeń, zasady i terminów spłaty kredytu, w tym zasad i kolejności zaliczenia wpłat na poczet uregulowania długu;
  • pominięcie w treści umowy o kredyt konsumencki elementów takich jak: informacja o kosztach związanych z umową, roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, sposób zabezpieczenia kredytu, informacja o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania;
  • naruszenie zasad określających maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Jak widać katalog ten jest szeroki, dlatego warto przeanalizować swoją umowę kredytową, czy nie mamy aby szansy na odzyskanie kosztów pobranych przez bank z naruszeniem zasad. Należy pamiętać, że konsument może skorzystać z sankcji kredytu darmowego najpóźniej po upływie roku od dnia wykonania umowy (np. spłacenia kredytu). Sama procedura nie jest zbyt skomplikowana – wystarczy złożenie kredytodawcy pisemnego oświadczenia. Następnie zwrot „darmowego” kredytu następuje w sposób określony w umowie lub (jeśli umowa nie precyzuje terminów i kwot) w formule opisanej ustawą.

Umowy kredytowe z reguły są długie i skomplikowane, a także niejednokrotnie zawierają terminologię trudną do zrozumienia dla konsumenta. Z tego względu warto rozważyć wizytę u profesjonalnego prawnika, który doradzi jakie dalsze działania będą dla nas najkorzystniejsze.